Oorsprongsbenaming

De voordelen van olijfolie op het vlak van gezondheid en gastronomie zijn stilaan bekend. De liefhebbers van de mediterrane keuken zijn steeds meer op zoek naar authenticiteit en de link tussen de product knowhow en -herkomst. Deze natuurlijke en overheerlijke producten kunnen zich dan ook beroemen op een lange en rijke traditie.

In 1992 introduceerde de Europese Gemeenschap een systeem dat gericht is op de erkenning en bescherming van deze traditierijke voedingsmiddelen.De benamingen die verplicht vermeld staan op de etiketten van olijfolie zijn vastgelegd in een Reglementering van de Europese Gemeenschap die zo de verschillende categorieën klasseert:

  • “extra vierge olijfolie”,
  • “vierge olijfolie”
  • “olijfolie”

Momenteel komt ruim 75 procent van de totale olijfolieproductie in de wereld uit de Europese Unie. Daarvan is Spanje de grootste leverancier. Daarna komen Italië en Griekenland. Portugal en Frankrijk hebben een kleinere productie.

De olijfolie met Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB) garandeert de consumenten het specifieke karakter van de olijfolie. De oogst is immers elk jaar afkomstig van dezelfde streek. Net zoals bij wijn kan de smaak van het product toch lichtjes verschillen door klimaatinvloeden.
N.B. In Spanje wordt ‘BOB’ ‘D.O.C.’ (Denominaciónes de Origin) genoemd en in Frankrijk ‘A.C.’ (Appellation d’Origine Contrôlée).

Dit betekent echter niet dat olijfolie zonder “Beschermde Oorsprongsbenaming” van een mindere kwaliteit zou zijn. Deze olijfolie zal steeds de intrinsieke kwaliteit bezitten overeenkomstig de benaming op het etiket, gegarandeerd door de Europese reglementering.

Het BOB-label beschermt de naam van de voedingsproducten die een sterke band hebben met hun streek, van de herkomst van de grondstof tot aan de fabricatie van het eindproduct. In het geval van olijfolie betekent dit dat de olijven geplukt zijn in een geografisch vastgelegd gebied en dat de olie geproduceerd werd volgens erkend en vastgesteld vakmanschap.

Via de nationale autoriteiten bevoegd op dit gebied, kunnen de producenten op eigen initiatief aan de Europese Commissie vragen om hun product onder dit label te klasseren. Een dergelijke bescherming wordt toegekend op basis van welbepaalde criteria, waaronder dus de traditie van de olijfolie in de betrokken regio.

De producenten zijn verplicht om de elementen van het productie/fabricatieproces vast te leggen (met name de variëteiten, de omstandigheden qua oogst, persing, etc.). Olijfolie krijgt de benaming “Beschermde Oorsprongsbenaming” op voorwaarde dat de olie beantwoordt aan deze verschillende specificaties en dat ze op correcte wijze geëtiketteerd werd (“gefabriceerd en gebotteld in…”).
De voornaamste voordelen van het systeem van “Beschermde Oorsprongsbenaming” zijn de garantie van de herkomst van de olijfolie en de bescherming van de naam.

ProductielandenDe Beschermde Geografische Aanduiding (BGA) wordt onder dezelfde toepassingsvoorwaarden toegekend als de BOB. Zij garandeert een verband tussen minstens één van de productie- of fabricatiefases en de regio van productie. In sommige gevallen gaat het om een product waarvan de naam een zeker merkimago geniet zoals bijvoorbeeld bij bepaalde merken van mineraalwater.

Op dit moment zijn er 48 olijfoliën in de EU die ressorteren onder het systeem van de “Beschermde Oorsprongsbenaming” (BOB). Elf olijfoliën zijn verbonden aan het systeem van de “Beschermde Geografische Aanduiding” (BGA).

Het gaat om 22 oliën in Griekenland, 23 in Italië, 7 in Spanje, 5 in Portugal en 2 in Frankrijk. De beschermde gebieden hebben zeer uiteenlopende geografische afmetingen. Ten opzichte van de totale productie van olijfolie in het Middellandse- Zeegebied is het aantal BOB-olijfoliën nog vrij laag.

Olijfoliën BOB en BGA in de EG

Griekenland * Spanje
Viannos Iraklio Kritis (BOB) Baena (BOB)
Lygourio Asklipiou (BOB) Les Garrigues (BOB)
Vorios Mylopotamos Rethymnis Kritis (BOB) Sierra de Segura (BOB)
Krokees Lakonias (BOB) Siurana (BOB)
Petrina Lakonias (BOB) Priego de Córdoba (BOB)
Kranidi Argolidas (BOB) Sierra Mágina (BOB)
Peza Iraklio Kritis (BOB) Montes de Toledo (BOB)
Archanes Iraklio Kritis (BOB)  
Lakonia (BGA) Italië
Hania Kritis (BGA) Aprutino Pescarese (BOB)
Kefalonia (BGA) Brisighella (BOB)
Olympia (BGA) Collina di Brindisi (BOB)
Lesbos (BGA) Canino (BOB)
Preveza (BGA) Sabina (BOB)
Rhodos (BGA) Riviera Ligure (BOB)
Thassos (BGA) Bruzio (BOB)
Kalamata (BOB) Cilento (BOB)
Kolymvari Hanion Kritis (BOB) Colline Salernitane (BOB)
Sitia Lasithi Kritis (BOB) Penisola Sorrentina (BOB)
Apokoronas Hanion Kritis (BOB) Garda (BOB)
Zakynthos (BGA) Dauno (BOB)
Samos (BGA) Colline Teatine (BOB)
  Monti Iblei (BOB)
Portugal Laghi Lombardi (BOB)
Azeite de Moura (BOB) Valli Trapanesi (BOB)
Azeite de Trás-os-Montes (BOB) Terra di Bari (BOB)
Azeites do Ribatejo (BOB) Azeites do Norte Alentejano (BOB) Umbria (BOB)
Azeites da Beira Interior (BOB) Toscano (BGA)
(Azeite da Beira Alta, Azeite da Beira Baixa) Terra d’Otranto (BOB)
  Lametia (BOB)
Frankrijk Chianti Classico (BOB)
Huile d’olive de Nyons (BOB) Terre di Siena (BOB)
Huile de la Vallée des Baux-de-Provence (BOB)  

* De bescherming van de namen Kritis, Lakonias, Argolidas, Hanion en Lasithi is niet gevraagd